فرصت های جدید کارت اعتباری براي شبكه بانكي
فرصت های جدید کارت اعتباری براي شبكه بانكي
با رای دادن به این پست از مشاوره های ویژه ما بهره مند بشوید.

فرصت هاي جدید كارت اعتباري براي شبكه بانكي
دنيا براي انگيزه بخشي به بانك ها و مشتريان چه مي كند ؟

با توجه به طرح کنوني راه اندازي کارت هاي اعتباري در کشور، بررسي تجربه جهاني استفاده از کارت هاي اعتباري نشان مي دهد بالاتر بودن سود تسهيلات در قالب کارت هاي اعتباري، اين نوع تسهيلات را به ابزار مناسبي براي سودآوري بانک ها در اقتصادهاي توسعه يافته تبديل کرده است. همچنين در بانکداري توسعه يافته به جاي استفاده از نرخ سود ثابت براي کارت هاي اعتباري، نرخ سود بر اساس رتبه اعتباري افراد تعيين مي شود که طرح پيشنهادي اخير در کشور فاقد اين ويژگي حياتي است. با توجه به نگراني هاي موجود بابت فشار مالي اين طرح به سيستم بانکي کشور، مي توان توصيه کرد که با شناورسازي نرخ سود اين کارت ها بسته به رتبه اعتباري و سابقه خوش حسابي هر يک از مشتريان، علاوه بر کاهش بار مالي اين طرح بر شبکه بانکي کشور، بستر ايجاد فرهنگ خوش حسابي در کشور را ايجاد کرد.

انگيزه بانکي براي اعطاي اعتبار
کارت هاي اعتباري در مقايسه با ساير تسهيلات اعطايي از سوي بانک ها، نرخ سود بالاتري دارند. اين نرخ سود بالاتر در کنار کاهش ريسک نکول بدهي بانک ها، از طريق مکانيزم هاي اعتبارسنجي و ايجاد انگيزه بازپرداخت بدهي، کارت هاي اعتباري را به ابزاري جهت درآمدزايي بانک ها تبديل کرده است. بر اساس آمار «فدرال رزرو» در آمريکا بيش از ۱۰ نوع کارت اعتباري خاص ارائه مي شود و حجم تراکنش هاي مالي از طريق کارت هاي اعتباري، پس از سال ۲۰۰۰ به طور ميانگين سالانه ۶/ ۶ درصد افزايش يافته است. در حال حاضر حدود ۸۰ درصد از مردم اين کشور از کارت اعتباري براي خريد کالااستفاده مي کنند که اين رقم براي افراد داراي درآمد بالاتر از ۳۰ هزار دلار ۳/ ۹۲ درصد اعلام شده است.بانک هاي آمريکايي علاوه بر استفاده از مکانيزم سودآور اعطاي اعتبار با نرخ بهره مشخص، با صدور کارت هاي اعتباري خاص از طريق همکاري با شرکت ها و فروشگاه ها به کسب درآمد مي پردازند. براي مثال يکي از انواع کارت هاي اعتباري صادر شده در اين کشور مربوط به کارت هاي اعتباري «گردشگري و هواپيمايي» است. اين نوع کارت هاي اعتباري، براي شرکت هاي گردشگري و آژانس هاي هواپيمايي جزو فرآيند «بازاريابي» محسوب مي شود و از اين رو بانک ها از داد و ستد مالي انجام شده بهره مي برند. همچنين با توجه به اعتبارسنجي انجام گرفته در زمينه اعطاي کارت هاي اعتباري، ارائه دهندگان خدمات و کالامي توانند با توجه به رتبه اعتباري افراد، نسبت به شناسايي مشتريان بالقوه خود اقدام کنند. بنابراين مکانيزم پرداخت از طريق کارت اعتباري (در صورتي که بر يک اساس صحيح استوار باشد) براي بانک، فروشگاه و مشتريان بهره مالي به همراه دارد.

تشويق براي خوش حسابي
در نبود مکانيزم سنجش اعتبار افراد، ريسک پرداخت تسهيلات از طريق مکانيزم سنتي (ضامن، گردش حساب و توجيه توانايي اقتصادي پرداخت) تعيين مي شود. در اين روش با توجه به احتمال سندسازي، ايجاد اعتبار غيرواقعي و دخالت سلايق بانک در پرداخت تسهيلات ريسک بالاتري را مي پذيرد. اما سنجش اعتبار بر اساس سيستم اعتبارسنجي، با استفاده از روش هاي آماري، بهينه سازي سطح ريسک اعتباري بانک ها را به دنبال دارد. سنجش اعتبار در زمينه کارت هاي اعتباري در کشورهايي نظير آلمان، آمريکا و کانادا بر اساس سوابق خوش حسابي در بازپرداخت بدهي هاي گذشته (قبوض، وام هاي دريافتي، بدهي هاي دولتي و …) تعيين مي شود.با وجود اينکه در روش سنتي تعيين اعتبار، هدف حذف مشتريان بدحساب است، اما هدف مکانيزم اعتبارسنجي، کاهش ريسک «نکول» و افزايش سودآوري بانک ها با اعمال طرح هاي تشويقي و تنبيهي متناسب است. در مکانيزم اعطاي تسهيلات بر مبناي رتبه اعتباري، کارت هاي اعتباري که معمولااز نظر هزينه اشتراک سالانه و نرخ سود گران تر هستند، به افراد داراي ريسک بالاتر (رتبه اعتباري کمتر)پيشنهاد مي شود. با اين عمل علاوه بر اينکه ريسک اين مشتريان پوشش داده مي شود و سود بانک افزايش مي يابد، تمايل افراد به بهبود امتياز اعتباري بيشتر شده و نوعي ارتقاي فرهنگي در زمينه رفتار بازپرداختي مشتريان صورت مي گيرد.

ساير مکانيزم هاي تشويقي
برخي از انواع کارت هاي اعتباري ارائه شده (خصوصا کارت هاي با هدف تحريک تقاضا) پاداش هايي را براي خريد زودهنگام تعيين مي کنند. براي مثال «Bank of America» براي نخستين خريد اعتباري بالاي ۱۰۰۰ دلار در ۹۰ روز نخست دريافت کارت اعتباري، ۱۰ درصد تخفيف در نظر مي گيرد. بر اساس ساز و کار پيشنهاد شده براي پرداخت از طريق کارت اعتباري در کشور، مقرر شده به منظور تشويق مشتريان به تسويه زودهنگام بدهي، مشترياني که بدهي ايجاد شده از طريق سازوکار خريد با کارت اعتباري را تا مدت زمان ۳۰ روز تسويه کنند، اضافه پرداختي بابت تعويق بدهي به بانک ها پرداخت نکنند.اين در حالي است که در بانکداري توسعه يافته طول مدت زمان تعويق بدهي کارت هاي اعتباري تنها از سوي بانک ارائه دهنده مشخص مي شود. اين مدت زمان براي کارت هاي اعتباري ارائه شده در آمريکا بين ۱۵ تا ۶۰ روز متغير است. مشتريان داراي درجه اعتباري بالاتر علاوه بر پرداخت نرخ بهره کمتر در ازاي خريد از طريق کارت اعتباري، از مدت زمان بيشتري براي تعليق دوره بازپرداخت بدهي خود، بدون پرداخت جريمه برخوردار هستند. هزينه صدور کارت هاي اعتباري نيز براي مشتريان داراي رتبه اعتباري بالارايگان خواهد بود.

فرصتي براي دفع تهديد
در سيستم بين المللي و رايج اعطاي تسهيلات بر مبناي نمره اعتباري افراد، يک سطح حداقل رتبه اعتباري براي دريافت انواع وام تعريف مي شود که از استفاده افراد بدحساب از خدمات اعتباري جلوگيري مي کند. حجم تسهيلات اعطايي به افراد بر مبناي رتبه اعتباري آنها مشخص مي شود و تسهيلات با ارقام بالاتر مانند وام مسکن، تنها به مشتريان داري رتبه اعتباري خوب يا خيلي خوب اختصاص داده مي شود. با توجه به نگراني هاي موجود درباره نکول بدهي و ايجاد فشار مالي به بانک ها با اجراي طرح صدور کارت اعتباري، سيستم بانکي کشور مي تواند به جاي استفاده از سقف اعتباري منعطف با اعتبار مشتريان، با محدود کردن سقف اعتباري و تعيين نرخ شناور سود با استفاده از رتبه اعتباري افراد، علاوه بر کاهش عمق اين نگراني، بسترساز ايجاد يک سازوکار تشويقي براي تسويه بدهي هاي بانکي باشد. از سوي ديگر بدهکار شدن مشتريان فرصت مناسبي براي شبکه بانکي ايجاد مي کند تا بتوانند از رفتار اعتباري مشتريان بانک اطلاعاتي تشکيل دهد. اين بانک اطلاعاتي مي تواند در آينده به عنوان محک اعتباري و خوش حسابي مشتريان، لااقل براي دريافت تسهيلات خرد مورد استفاده قرار گيرد.

اخبار مرتبط